Lời ngỏ.

Các bạn thân mến.
Từ ngày mình tiếp cận được cái in tẹt nét này, mình vẫn có ý muốn tạo ra một sân chơi quy tụ các bạn học ngày xưa, nhằm mục đích vừa ôn lại một thời để nhớ, một thời để thương và cũng là nơi để chúng ta tâm sự trao đổi những trải nghiệm cuộc sống của từng cá nhân, chia xẻ những vui buồn, để đúc kết lại thành những kinh nghiệm quý báu nhằm tạo thêm  niềm vui trong lúc tuổi già, nhưng ý tưởng thì lớn mà khả năng thì giới hạn, gần đây các bạn lại muốn có một diễn đàn làm nơi múa… bút, khiến nhiệt huyết của mình lại nổi lên, nói thật ” mình vừa làm vừa mò mẫm ” nên chắc chắn sẽ có những trục trặc, trắc trở mong tất cả các bạn hãy cùng nhau giúp đỡ xây dựng cho trang này của chúng ta đạt được mục tiêu đề ra, thân mến.

Phân ưu

Vừa nhận tin buồn  Thân mẫu bạn Trịnh Kim Hằng ( A1) là cụ bà :

                                                              Maria Đỗ thị Chúc .

Đã qua đời lúc 4.00h  ngày 22.04.2018 tại nhà riêng  Houston-Texas USA.       Hưởng thọ 83 tuổi.

Nhóm bạn  THVT 68-75 xin thành thật chia buồn  cùng bạn Trịnh Kim Hằng    và gia quyến.

Nguyện cầu linh hồn cụ bà Maria Đỗ Thị Chúc sớm thảnh thơi về nước Chúa bình an.

Phân ưu.

   Vừa nhận được tin buồn Trưởng Nam của Cô Tôn Nữ Thị Hiếu :

             Ông  NGUYỄN TÔN HOÀNG sinh năm 1965 vừa qua đời lúc

             02.03h ngày 13/04/2018 ( nhằm 28.2 Mậu Tuất ) Hưởng dương 54t

             Tang lễ tổ chức tại tư gia số 12 Lê Lai- Tp Vũng Tàu.

             Nhập quan :  7h ngày  13.04.2018 ( 28.2 Mậu Tuất)

             Di quan      :  13h ngày 15.04.2018 ( 30.2 Mậu Tuất). Hỏa táng tại       Đài Hỏa Táng Long Hương  Bà Rịa.

     Nhóm CHS Trung Học Vũng Tàu NK 68-75 chúng em xin thành tâm chia sẻ nỗi đau nầy cùng Cô Tôn Nữ Thị Hiếu và Gia quyến. Nguyện Hương Linh :

                Ông  NGUYỄN TÔN HOÀNG sớm bình yên siêu sinh Tịnh Độ.

    

 

Chuyện Thầy trò bây giờ mới kể.

Gioãn Thị Minh Hải

Trung thu năm nay đong đầy kỷ niệm với các cựu học sinh Trung Học Vũng Tàu ra trường  đã hơn bốn mươi năm qua. Hai cặp uyên ương đồng môn và hai cặp khác với dâu và rể THVT được ưu tiên chụp ảnh lưu niệm với thầy cô làm các bạn đi một mình cà nanh khiếu nại om sòm càng vui như thưở  nào còn trẻ dại.Ai cũng cười tươi bên  các nàng lan vũ nữ của Ái Nhân tưng bừng  nhảy múa say sưa và lẵng hoa đẹp của  Lương Thị Thọ và Nghiêm Việt Thu trong slideshow để đời của nhiếp  ảnh gia kiêm đạo diễn Ái Nhân và  chuyên gia video Hồ Mai .Nếu có thêm chiếc đèn lồng tương tự chiếc đèn màu xanh ngọc đã đoạt giải, tỏa sáng trong đêm thi rước đèn tại  San Zose do chính ông xã của  Kim Chi  dạy các cháu nội  làm thì hay biết bao !

Kim Chi   hứa hẹn sẽ viết về những kỷ niệm trong thời gian  hai năm lớp mười  và mười một tôi chủ nhiệm lớp em .Bao kỷ niệm chợt ùa về.. Những lần đốc thúc các em làm báo tường, những buổi tập văn nghệ ở nhà cô thật vui , hình ảnh xinh tươi, ngây thơ duyên dáng của các em đang ở thời kỳ đẹp nhất, càng ưa nhìn hơn trong trang phục múa thướt tha như  hiển hiện trước mắt cô.. Rồi những đêm chấm thi văn nghệ toàn trường tại hội trường mệt nhoài tới nửa đêm mới xong. Vì sức khỏe yếu, không chịu nổi tiếng đàn, tiếng trống, cô xin rút lui khỏi ban văn nghệ của trường.

Ngày ấy, ai cũng vất vả kiếm thêm.Thứ bẩy, chủ nhật và các ngày lễ tết, cả gia đình thày cô trần  lực  phục vụ du khách, cho thuê dù ,ghế và phao bơi, quần áo tắm dưới nắng, gió và cát biển làm người nào cũng đen nhẻm, choắt choeo. Thầy và các con trai lo vá phao, vác dù ghế.Cha, con lái xe đạp ,một tay ôm cả chồng phao to đùng như làm xiếc, hoặc đẩy xe cải tiến  chở dù ghế ra bãi.Có khi còn phải ngủ lại canh chừng kẻo sáng hôm sau  là lễ lớn, chuẩn bị không kịp. Cô trổ tài cắt may, biến những bộ đồ thun mua ở chợ trời thành những bộ áo tắm tuyệt vời.

Trời thương, khách đông. Làm việc căng thẳng, lại còn soạn, chấm bài nên có lúc vào lớp cô cứ gọi tên ông Hiệu Phó khi muốn gọi con ông ấy ngồi ngay bàn đầu trả bài, phát biểu .. Cả lớp cười ầm nhưng những lần sau , tội nghiệp cô, em ấy vẫn ngoan ngoãn đứng lên, cả lớp vẫn yên lặng. Ở nhà, muốn gọi tên một cô con gái, cô phải gọi tên lần thứ ba mới đúng đứa cần gọi.Gọi con trai cũng vậy May là chỉ có…ba trai và ba gái thôi… Bởi vậy cô rất cảm thông với tật nói nhịu do sinh đẻ nhiều mà phải làm việc, lo toan sớm của  u già nuôi con  gái thứ hai của cô . – Nhà của u ở đâu vậy ? -Ở  nhà giời, à…nhà quê.  U để con dao ở đâu. – Ở trên giời, à trên bàn ấy.  _Thế hôm nay u định đi đâu đấy? Đi lên giời… à quên đi chợ mua đôi guốc mợ ạ.  May là u chỉ nói nhịu lịch sự như vậy đó các em ạ.

Đôi khi cô viết  tên bài giảng lên bảng mà lại  thao thao nói về bài khác nhưng vẫn bảo đảm không sai kiến thức  và cũng kịp thời sửa lại. Sau đó cô phải nghỉ ngơi, thư giãn  , tẩm bổ mới trở lại như xưa dù rằng cô vẫn nhớ cả nét chữ, tính nết, dáng người, tên họ của một số em .

Một nam sinh xin phép cô không làm bài kiểm tra môn địa lý hôm đó vì bận việc gia đình.Khi trả bài và ghi điểm vào sổ, em đó dõng dạc hô :18 điểm nào ngờ cô vẫn nhớ em đó  đâu có làm bài.Em ngây thơ cụ  đổ tội cho bạn :_Dạ thưa cô, nhỏ kia  nó nói em nhiêu nó nhiêu ạ. _Vậy em không làm bài, lại nói dối, cô cho  2 trứng vịt, nó cũng  nhiêu đó nhé. Đừng tưởng cô nhiều việc không nhớ em đã  kiếm cớ  không làm bài đâu.

Từ đó cô  rút kinh nghiệm, chưa ghi điểm vào sổ thì không phát bài, tránh sơ hở để các em không phạm lỗi.

Học trò cũng vậy, chỉ nghe qua điện thoại cũng nhận ra giọng cô ngày nào.Có hôm đi khám bệnh, cô vừa cất giọng nhắc nhở một bệnh nhân kẻo vấp ngã, người đó quay lại mừng rỡ _Đúng là cô Hải rồi, em nghe giọng nói là nhận ra cô liền ạ.  Em là Nhung, cô có nhớ không ạ ? Cô vẫn không thay đổi mấy.

Có đấy em ơi ! Em có thể tưởng tượng là cô đãng trí đến nỗi cứ cố mở khóa xe Honda “ kim vàng giọt lệ “ của người khác sau khi vào giao dịch tại ngân hàng không . Ông Giám đốc quen thấy vậy cũng cố mở hộ. _Được rồi đó chị

. Cô loay hoay mà vẫn không nổ máy được. Nghĩ là hết xăng, cô đẩy xe qua đường đổ nửa lít xong mới hay là xe này không có cái giỏ xe móp méo. Thôi rồi, mau mau dắt xe trở lại, vừa hay gặp” khổ chủ” ra tới., Bích Thủy, học trò cũ đây mà. – Xe của em giống xe cô chỉ khác là không có giỏ, em lời rồi cô nhỉ. _Bởi vậy cô mới đổ có nửa lít thôi .

Năm ngoái, thầy Lê Ngọc Giao  đưa lên facebook  ảnh chụp  buổi họp mặt tiễn chân gia đình thầy Giao, cô Bích Thu và thầyTrần Công Phước, cô Phương  đi định cư ở Mỹ .Có cả vợ chồng thầy Dự , do chính thầy cô tổ chức ngay tại sân nhà mình mà cô không hề nhớ gì , kể cả cái sân nhà. , cứ hỏi hồi nào, ở đâu. Cô Dự nhăc lại chính cô yêu cầu chụp, lúc  ấy  cô mới nhận ra cây xoài tỏa bóng mát cho sân, cái bảng đen cho lớp học tại chính cái sân này và chứng tích một thời vất vả là mấy cái phao, cái ghế  kia. Cái sân nay đã thành phòng khách và chỉ nhìn trên màn ảnh nhỏ, không thấy đã đành mà sao cô lại có thể quên được những người bạn gày còm , thân thương  ngày đó sắp xa rời trường xưa để lập nghiệp tận phương xa  và cả  những món ăn do chính mình nấu vậy kìa. Đáng buồn thật, già cả, lú lẫn thật rồi !

Các em thấy hai cặp sắp đi Mỹ  cười tươi còn hai cặp kia…   chứ ?  .

Tấm ảnh thầy Thủy  làm Admiral đang chỉ huy hàng không mẫu hạm Midway năm 2005 do thày Giao đưa lên thật oai ,thật quý.Ngay cả thàyThủy cũng không biết , không nhớ có tấm ảnh  khi đi thăm hàng không mẫu hạm Midway ở San Diego  với thầy Giao , Ngọc Nga và  Bạch Kim

.Năm đó cả  nước Mỹ và đám học trò xưa  tưng bừng kỷ niêm sinh nhật thầyThủy  với đầy đủ bánh trái., quà tặng  tại nhà Phạm gia  Trí. Mấy ai sinh ngày 4 tháng  bẩy lại sang Mỹ chơi đúng ngày đó, tiếp viên hàng không kiểm tra giấy tờ cũng Happy birthday, Zuly fourth cơ mà.  Trí còn cùng thầy băng qua samạc  tới Las Vegas, vào sòng bạc thử thời vận với máy đánh bạc 25 cent, cuối cùng đã thắng đầy một lon tiền … Nhưng nhớ nhất vẫn là cú  điện thoại Trí gọi về báo tin , nửa đêm,  thày gõ cửa phòng Trí nhờ chở ra sân bay gấp vì thày nhầm,  1 giò sáng ngày hôm sau máy bay cất cánh tức là đêm đó phải đi rồi.Thế là Trí lái xe hết tốc lực mới kịp tới sân bay. Về đến nhà, dù đã quá khuya, quá mệt vì căng thẳng, Trí vẫn chu  đáo báo cho cô an tâm.. Chắc chắn là thày cô không bao giờ quên  chuyện này Trí ạ. Và cả em cũng vậy  nữa chứ!

Gần đây thầy trò thi nhau đưa ảnh cưới, ảnh hồi còn bé, nhất là các tấm ảnh sân trường xưa, cổng trường cũ còn xôn xao tiếng cười, đầy ắp hình bóng trân quý ngày nào và buồn thay, có tấm ảnh  nay điểm lại chỉ còn thày Thám.

Thầy  Thám hiện nay còn  phong độ nhưng đẹp trai hơn… ông Trump, tuy  tay chân thường đau nhức vẫn đi thăm các đồng nghiệp xưa bệnh tật..Bộ sưu tập ảnh  về  Nàng Thu của thầy Giao đã lôi cuốn các học trò xưa suýt soa bình luận . Nhất là tấm Ảnh  Mùa Thu qua cửa sổ  với chiếc lá chao nghiêng và lời mở đầu của thầy:

Chủ nhật ,lá còn xanh

Thứ hai lá chuyển vàng

Thứ ba lá rực đỏ

Thứ tư lá sẫm mầu

Thứ năm lá u sầu

Thứ sáu lá vàng úa

Thứ bẩy lá lìa cành

Theo gió lá về đâu?

Bài thơ đã gợi  ý để cô cảm tác về thân phận chiếc lá  ít phút sau :

Chao nghiêng bên cửa sổ

Lá biếc múa trên cành

Này, lá, thủa còn xanh

Cứ vui đùa thỏa thích

Khi lá sắp lìa cành

Vẫy gọi các thi nhân

Gửi lời chào tạm biệt

Đừng nuối tiếc gì thêm

Theo gió đi biền biệt

          Và cô Nguyệt, phu nhân thầy Dự thật tâm lý, dí dỏm  thốt lên :

Hôm nay tả cảnh mùa thu

Giao tôi có cả trời Thu ( Bích Thu) trong nhà.

 Đỗ Hùng,   sau  khi đi chùa Bửu Long cùng đoàn cựu học sinh do Hồ Mai tổ chức, tính  ghé  Lâu  Đài Đá nhưng trục trặc gì đó,  đành  ghé tạm  Sở thú ôn lại cảm xúc thời bé thơ, chụp ảnh chú voi với  lời bình trên facebook  :Voi với đôi mắt buồn_ cũng  gợi cảm hứng cho cô :

Gầy guộc bước chân buồn

Thử cho voi khúc mía

Có buồn tung hứng chăng ?

   Ngay lập tức Hùng tiếp lời :

Dù cho voi khúc mía

Cũng chẳng hứng chẳng tung

Lặng lẽ nhai uể oải

Qua ngày sống thiếu rừng

    Cô:

Du khách ơi đừng phá

Rưng rưng muốn khóc thôi

Rào điện vô tri quá

Ngăn bước về Rừng xưa

      Xin cảm ơn Facebook đã tạo điều kiện để thầy trò chúng tôi gặp gỡ, giao lưu, tâm tình và cả chọc phá nhau hàng ngày . Cùng gìa cả, lớn tuổi rồi, về hưu, ngại đi lại mà hàng ngày được thấy mặt,  chia sẻ vui buồn cùng nhau, nhất là cả với những  bạn bè  ở  bốn phương trời , còn gì vui hơn . Cô mới” kết bạn” với chị bạn thân từ hơn ba mươi năm không tin tức, thật là một kỳ tích cũng  là nhờ facebook  .Xin cảm ơn thày Lê Ngọc Giao đã không giữ làm của riêng mấy tấm ảnh quý hiếm trên đây để tôi có tư liệu và cảm hứng viết bài này.

Cũng xin ghi lại vài kỷ niệm vui kẻo sau này lại quên mất các em ạ .

Giáng Sinh 2017

Những nét cười..

Mùng 3 Tết, theo thông lệ. trò đến thăm Chúc Tết Thầy.. Những ngày đầu năm đến đâu cũng…” bị” nhấp ..” chén say” nên trò đành tạ lỗi không đến thăm được hết tất cà nhà Thầy Cô còn tại gia ( không đi du Xuân nơi xa). Năm nay, vui vì gặp được những nụ cười rất tươi từ các Thầy Cô. Mong sao vẫn hằng năm..hằng năm trò được thấy mãi những nét cười thân yêu như hôm ấy!

               Sen Thanh Tiên nhà Cô Tôn Nữ Thị Hiếu.

                  Hoa nhà Cô Nam Giao Tôn Nữ Thị Hiếu.

              Đến Nhà Thầy Cô Lưu Ngọc Thủy.       Cô Gioãn thị Minh Hải lì xì đầu năm.                 Đến nhà Thầy Lâm Khương Nhàn

     Thầy mang Bộ Ấm chén trà quí ra đãi học trò.   ” Bữa nay Cô và mấy em không làm gì hết, để mình Thầy phục vụ nghe!” ” Em mở hình lên cho Thầy thấy mặt coi!” ” Để Thầy chụp 1 tấm coi !” ( Phó nháy không có hình trong đây rồi)   

Đến nhà  Thầy Nguyễn văn Tính.     Lại được Thầy lì xì.mỗi đứa 4…tỉ nghe! Phó nháy hên được 6..tỉ!                    Đến nhà Thầy Cô Phan Cảnh Bút.

  Thầy trò ” Tay bắt mặt mừng” Năm nay trông Thầy khỏe hơn năm ngoái. Mừng!       Thầy bão :” Khui chai rượu ni đi!”… Chết trò ! ” quân số” giảm rồi đấy!

 Mong Thầy Cô Khỏe mạnh suốt năm.

Đến nhà Cô Trần Phương Liên

     Quà của 68-75 đây!

Mong sao Thầy trò vui suốt cả năm.

 Tết Mậu Tuất_ 2018/ AN.

 

Xuân về nhớ …Người.

Người ở quê nhà có đón xuân?

Để cho cuộc sống đỡ phù vân

Cho niềm hy vọng đâm trồi lộc

Và tuổi Người dài với tháng năm

Người ở quê nhà xuân có vui

Mà sao phây bút chỉ buồn thôi

Người ơi xuân đến cùng quê mẹ

Sao vẫn miên man những ngậm ngùi?

Người có bao giờ ở chốn xa

Mới cùng tâm cảm kẻ xa nhà

Cây đa đồng lúa ngôi đình cũ

Đâu có còn in bóng dáng ta!

Ta ở quê người cũng đón xuân

Nhấp chưa cạn chén đã bâng khuâng

Nhớ mùi hương ngát trong làn lúa

Chợt thấy buồn tênh đến tủi thân!

Xuân ở nơi này dẫu gió mưa

Cũng phong pháo đỏ đón giao thừa

Pháo bay tan tác vào đêm lạnh

Ta vẫn xa vời kỷ niệm xưa

      NDDG 02-2018

Tết Việt và tục viết câu đối.

Trong văn hóa truyền thống của người Việt xưa, tục treo câu đối trong nhà ngày xuân là một thú vui tao nhã thể hiện trí tuệ và nghệ thuật chơi chữ của người sử dụng câu đối.

Trong dân gian, mỗi dịp xuân về người ta thường truyền tụng câu:

Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ

Nêu cao tràng pháo bánh chưng xanh.

Để chúng ta thấy rằng, câu đối là một phần tất yếu không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của người Việt. Nó được coi như phần hồn trong bài trí gia đình ngày Tết. Người Việt treo câu đối như thể hiện trí tuệ và nghệ thuật chơi chữ của bản thân, đôi khi nó mang theo lời chúc tụng, lời mong cầu… nên câu đối không chỉ dừng lại ở giá trị thưởng thức mà còn là một phong tục truyền thống xa xưa của người Việt cổ. Được đánh giá như tinh hoa của nguồn cội, là món ăn tinh thần ngày Tết.

Trong phạm vi bài viết này, xin được gửi tới độc giả vài nét về quy luật cũng như nghệ thuật làm câu đối mà người xưa biến nó trở thành một thú vui tao nhã nhưng đầy chất trí tuệ thi ca.

Câu đối và những quy luật reo đối

Câu đối gồm hai câu (gọi là hai vế) đi song nhau, hai vế bằng nhau về số chữ, không vần nhau nhưng phải tuân thủ những quy tắc về cân xứng.

Câu đối có thể được dùng trong nhiều tình huống, và có thể do một tác giả làm ra. Ví như câu đối mà thể hiện một quan điểm, một sự nào đó, hay tâm tư tình cảm thì tác giả thường sử dụng vế đối, gọi là vế trên và vế dưới. Nhưng có thể là một người ra câu đối, còn người kia đáp lại câu đối thì người ta gọi người ra câu đối là vế ra, người đáp đối là vế đối. Trong dạng câu đối này, thường được dùng làm thước đo tỉ thí về kiến thức, khả năng văn chương chữ nghĩa, hay sự thông minh nhanh trí và tài ứng khẩu đối đáp của 2 tác giả, đặc biệt là người đáp vế đối.

Câu đối được viết dưới dạng chữ Hán, chữ Nôm, hay chữ Việt và được sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau, hoàn cảnh khác nhau. Nhưng đã là câu đối thì việc tuân thủ niêm luật cấu tạo rất chặt chẽ, gò bó từ hình thức đến nội dung.

Về hình thức:

Số đoạn và số chữ của hai vế phải bằng nhau, trong mỗi đoạn tương ứng của hai vế cũng phải bằng nhau. Đối về tự loại tức là chiểu theo lối hành văn Hán Nôm thì thực tự (như trời, đất, cây, cỏ) phải đối với thực tự; hư tự (như thì, mà, vậy, ru) phải đối với hư tự.

Theo văn phạm ngày nay, danh/động/tính/trạng từ phải đối với danh/động/tính/trạng từ. Ngoài ra, tên riêng đối với tên riêng, số lượng đối với số lượng, hình ảnh/mầu sắc/âm thanh đối với hình ảnh/mầu sắc/âm thanh, tục ngữ/điển tích đối với tục ngữ/điển tích, chữ Hán/Nôm đối với chữ Hán/Nôm…

Còn về đối thanh: Trong tiếng Hán gọi là thanh điệu, tiếng Việt gọi là dấu thì phân ra, thanh bằng hay thanh ngang tức chữ có dấu huyền hoặc không dấu thì đối với thanh trắc tức chữ có dấu sắc, nặng, hỏi, ngã và ngược lại. Ngoại lệ nếu không áp dụng theo nguyên tắc này thì chữ cuối mỗi đoạn tương ứng của hai vế (đặc biệt là chữ cuối của hai vế) phải bằng/trắc đối với trắc/bằng.

Tuy nhiên nếu câu đối được tạo ra do một tá giả thì chữ cuối vế trên phải là thanh trắc, và quy ước này không áp dụng cho vế ra.

Về nội dung:

Trong hai về phải đối với nhau về ý, phải cân nhau về ý của từng chữ, từng đoạn và từng vế. Đối ý rất khó nhất là trong các trường hợp vế ra có hàm ý, điển tích, thành ngữ,..Hơn nữa, đối ý rất khó trong trường hợp tức cảnh. Nếu vế ra dựa trên một sự kiện có thực hay vừa xảy ra thì vế đối cũng phải như vậy.

Bằng thủ pháp đối xứng, câu đối là một thể loại văn học cổ có giá trị cao, tiêu biểu về nghệ thuật sử dụng ngôn từ. Xin được tham khảo câu đối nổi tiếng của nhà vua Trần Nhân Tông để thấy được những giá trị đặc sắc của câu đối và những nét đặc trưng của nó trong nghệ thuật sử dụng ngôn từ.

Xã tắc lưỡng hồi lao thạch mã,

Sơn hà thiên cổ điện kim âu

(Trần Nhân Tông)

Xã tắc đôi phen chồn ngựa đá,

Non sông nghìn thuở vững âu vàng.

(Trần Trọng Kim dịch )

Có thể nói đây là một vế đối hoàn hảo cả về đối âm, đối ý và đối nghĩa. Trong câu đối này các âm đơn, âm đôi và cả cụm âm đều đối xứng với nhau rất rõ nét về mặt âm tiết:

Xã tắc (trắc trắc) đối với Sơn hà (bằng bằng)

Xét về ngữ nghĩa:

Xã tắc (đất nước) – Sơn hà (núi sông)

Lưỡng hồi (đôi phen) – đối với – thiên cổ (muôn thuở).

Những nét độc đáo trong nghệ thuật làm câu đối

Những câu đối độc đáo hay có giá trị là những câu đối vận dụng tài tình các lối chơi chữ, đặt câu.

“Tối ba mươi khép cánh càn khôn, ních chặt lại kẻo Ma vương đưa quỷ tới.

Sáng mồng một lỏng then tạo hóa, mở toang ra cho thiếu nữ rước Xuân vào.”

Trong câu đối này của Hồ Xuân Hương là một thí dụ điển hình về lối chơi chữ, ví von đối ứng giữa Ma Vương và thiếu nữ, càn khôn với tạo hóa, cánh cửa đối với then cài. Nét nghịch đảo cách dùng từ nhằm tạo đòn bẩy mà tôn vinh vẻ đẹp nổi bật của Xuân.

Một nguyên tắc chung của các câu đối hay là phải có nhiều nghĩa.Có thể tức cảnh mà vịnh đối, hay dựa vào những điển tích, thành ngữ… mà ra đối. Những câu đối dạng này thường dùng ẩn dụ, mượn cảnh mà sinh tình, mượn vật mà nói người, mượn hiện tượng mà nói tới thế thời. Loại đối này dùng trí tuệ về văn chương, tài nghệ trong dùng từ cũng như thuật đặt câu để trào phúng, để biểu lộ ý tứ sâu xa.

Đây là một câu đối rất nổi tiếng, được mọi người truyền nhau mỗi dịp xuân về:

Tam tinh tại hộ tài nguyên vượng

Ngũ phúc lâm môn gia đạo hưng

Dịch:

Ba sao trong nhà tài nguyên vượng

Ngũ phúc đến nhà đạo nhà hưng

Các âm tiết ở đây đối chỉnh như sau:

Tam tinh đối với Ngũ phúc (bằng bằng – trắc trắc)

Tại hộ đối với Lâm môn (trắc trắc – bằng bằng)

Tài nguyên đối với gia đạo (bằng bằng – bằng trắc)

Vượng đối với hưng (trắc – bằng)

Trong câu đối này có nhắc tới tam tinh nghĩa là Phúc-Lộc-Thọ. Là biểu tượng cho ước muốn của muôn dân trăm họ. Về nghĩa, đây là một câu đối hoàn chỉnh về ngữ nghĩa đề cập đến việc cầu chúc cho tiền bạc và của cải được dồi dào, phúc đức và gia đạo được an lành và hưng thịnh.

Hiểu thêm về truyền thống Tết thâm thúy của dân tộc người Việt xưa, chúng ta càng mong muốn lưu giữ những nét đẹp tinh thần đã có tự ngàn đời này.

Dù Tết trong cuộc sống hiện đại có nhiều đổi thay, nhưng đâu đó trên góc phố, trong mỗi dịp đi lễ đầu xuân, vẫn còn bóng dáng của những thầy đồ ngồi bên mực tàu giấy đỏ để khai bút viết chữ. Tục xin chữ và cho chữ đang quay lại khẳng định một nét đẹp không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần dân tộc Việt. Đó là một thú vui tao nhã, một nét đẹp của trí tuệ ngàn đời.

                                                                  Tịnh Tâm.